(BUITEN)GERECHTELIJKE BESCHERMING
BESCHERMINGSMAATREGELEN BIJ (ON)BEKWAAMHEID BINNEN DE WERKCONTEXT VAN EEN ZIEKENHUIS
Sociaal werkers binnen een ziekenhuis worden dagelijks geconfronteerd met vraagstukken op het raakvlak van zorg, welzijn en wetgeving. Daarbij krijgen zij regelmatig te maken met complexe besluitvormingsprocessen.
De Wet Patiëntenrechten biedt een juridisch kader dat de rechten en de autonomie van de patiënt in de gezondheidszorg waarborgt. Wanneer een patiënt zijn wil echter niet meer kan uiten, komt de vraag naar beschermingsmaatregelen op de voorgrond. Wie kan dan welke beslissingen nemen? Welke maatregelen bestaan er? Hoe verhouden deze zich tot elkaar? En hoe zorgen we ervoor dat we steeds vertrekken vanuit de minst ingrijpende maatregel, waarbij een aanvraag bewind pas wordt overwogen wanneer alle buitengerechtelijke opties ontoereikend blijken?
Deze vorming bestaat uit 2 delen.
In deel 1 ligt de focus op het juridisch kader:
- De wet patiëntrenrechten
- De buitengerechtelijke beschermingsmaatregel: de zorgvolmacht
- De gerechtelijke bescherming: het bewind als meest ingrijpende en laatste stap
In deel 2 maken we de koppeling naar de praktijk
- Hoe komen we multidisciplinair tot de beslissing dat een aanvraag bewind noodzakelijk is?
- Welke rol spelen de behandelende arts en de maatschappelijk werker in dit proces?
- Hoe verloopt een aanvraagprocedure bewind in de praktijk?
- Waar moet je als maatschappelijk werker op letten bij het invullen van een verzoekschrift?
Vragen die we samen beantwoorden
- Heeft een vertrouwenspersoon dezelfde bevoegdheden als een wettelijke vertegenwoordiger?
- Wie beslist wanneer een patiënt dat zelf niet meer kan?
- Wat is het verschil tussen een zorgvolmacht en bewind?
- Wie kan een aanvraag bewind indienen en hoe verloopt dit proces?
- Hoe bewaak je als sociaal werker dat er rekening wordt gehouden met de wil en de mate van zelfredzaamheid van de patiënt?
|
BSWZ module
Donderdag
17/12/2026
|
(BUITEN)GERECHTELIJKE BESCHERMING
BESCHERMINGSMAATREGELEN BIJ (ON)BEKWAAMHEID BINNEN DE WERKCONTEXT VAN EEN ZIEKENHUIS
|
|
8.30u -9.00u
|
VERWELKOMING
|
|
LD1: 9:00-10:30
|
BEGRIPPENKADERS
|
|
Inhoud
|
- Algemeen kader: De Wet Patiëntenrechten
- Begripsverduidelijking: wilsbekwaamheid versus handelingsbekwaamheid, vertegenwoordiger versus vertrouwenspersoon, de cascaderegeling,…
- Voorafgaande wilsverklaring/zorgplanning
|
|
|
Spreker:
Dr. Christophe Lemmens, gastprofessor sinds 2014 Leerstoel Gezondheidsrecht en Gezondheidsethiek bij de Universiteit Antwerpen. Sinds 2013 is hij ingeschreven aan de balie van Leuven en verbonden aan het kantoor. Sinds 2020 is hij partner van het advocatenkantoor.
Hij schrijft op regelmatige basis wetenschappelijke publicaties over diverse thema’s en geeft lezingen in binnen- en buitenland.
|
|
LD2:10:45 -12:15
|
BUITENGERECHTELIJKE EN GERECHTELIJKE BESCHERMINGSMAATREGELEN
|
|
Inhoud
|
- De ‘zorgvolmacht’
- Het bewind
|
|
|
Spreker: Dr. Christophe Lemmens, advocaat (Dewallens & partners)
|
|
LUNCH 12:15 - 13:00
|
broodjeslunch inbegrepen
|
|
LD3: 13:00 -14:15
|
DE TANDEM ARTS - MAATSCHAPPELIJK WERKER
|
|
Inhoud
|
- Impact van de wetgeving op de dagelijkse praktijk
- De opdracht van de arts versus de taak van de maatschappelijk werker
- De beslissing bewind: een gedeelde verantwoordelijkheid
- Het opstellen van een omstandige geneeskundige verklaring en de rol van de onafhankelijke arts
|
|
|
Sprekers:
Prof Em Jan De Lepeleire is huisarts met een uitgebreide ervaring in de zorg voor patiënten met een psychiatrische problematiek, Eerstelijnsvoorzitter in Antwerpen Zuid en Covoorzitter van het Belgisch Raadgevend comité Bio-Ethiek. Hij is actief als ‘onafhankelijke arts’ voor het vaststellen van de wils(on)bekwaamheid en/of handelings(on)bekwaamheid ten gevolge van de medische problematiek in het kader van de gerechtelijke procedure aanvraag bewind.
Esther Van Reeth, werkzaam sinds 2000 als maatschappelijk werker in het psychiatrisch ziekenhuis UPC KU Leuven en sinds 2006 coördinator van het Competentiecentrum Sociaal Werk te UPC Leuven. Zij is vanuit haar voorziening gemandateerd om aanvragen bewind in te dienen en wordt in de dagelijkse praktijk betrokken bij complexe situaties om mee na te denken over of een aanvraag bewind aangewezen, dan wel noodzakelijk is
|
|
LD4: 14:30 - 16:00
|
EEN AANVRAAG BEWIND IN DE PRAKTIJK
|
|
Inhoud
|
De gerechtelijke procedure in 5 stappen (hoe begin ik eraan en wat zijn de aandachtspunten)
- de online aanvraag
- de oproeping
- de zitting
- de kennisgeving
- publicatie en registratie
De rol van de vrederechter, de bewindvoerder en de vertrouwenspersoon
|
|
|
Spreker Esther Van Reeth, coördinator van het Competentiecentrum Sociaal Werk te UPC Leuven.
|
|
LOCATIE
|
Brussel
Zorgnet Icuro
Guimardstraat 1, 1040 Brussel
|
|
DEELNEMERS
|
40 personen
Deze vorming richt zich tot sociaal werkers werkzaam op een dienst sociaal werk van een algemeen, universitair, psychiatrisch of revalidatieziekenhuis.
|
|
KOSTPRIJS
|
De vorming is kosteloos, maar inschrijven is wel noodzakelijk via de website
|
Praktische informatie:
Datum: donderdag 17/12/2026
Tijdstip: 9.30u tot 16u
Locatie: https://www.zorgneticuro.be/contact-0
Zorgnet Icuro
Guimardstraat 1
1040 Brussel
Doelgroep:
Deze vorming richt zich tot sociaal werkers (werkzaam op de dienst sociaal werk van een algemeen, universitaire, psychiatrisch of revalidatieziekenhuis).
Sprekers:
Dr. Christophe Lemmens, gastprofessor sinds 2014 Leerstoel Gezondheidsrecht en Gezondheidsethiek bij de Universiteit Antwerpen. Sinds 2013 is hij ingeschreven aan de balie van Leuven en verbonden aan het kantoor. Sinds 2020 is hij partner van het advocatenkantoor.
Hij schrijft op regelmatige basis wetenschappelijke publicaties over diverse thema’s en geeft lezingen in binnen- en buitenland.
Prof Em Jan De Lepeleire is huisarts met een uitgebreide ervaring in de zorg voor patiënten met een psychiatrische problematiek, Eerstelijnsvoorzitter in Antwerpen Zuid en Covoorzitter van het Belgisch Raadgevend comité Bio-Ethiek. Hij is actief als ‘onafhankelijke arts’ voor het vaststellen van de wils(on)bekwaamheid en/of handelings(on)bekwaamheid ten gevolge van de medische problematiek in het kader van de gerechtelijke procedure aanvraag bewind.
Esther Van Reeth, werkzaam sinds 2000 als maatschappelijk werker in het psychiatrisch ziekenhuis UPC KU Leuven en sinds 2006 coördinator van het Competentiecentrum Sociaal Werk te UPC Leuven. Zij is vanuit haar voorziening gemandateerd om aanvragen bewind in te dienen en wordt in de dagelijkse praktijk betrokken bij complexe situaties om mee na te denken over of een aanvraag bewind aangewezen, dan wel noodzakelijk is.
Inschrijven: de vorming is kosteloos, maar inschrijven is wel noodzakelijk via de website https://www.bswz.be/vorming-en-opleidingen/opleidingen-bswz
Inschrijven vóór 27/11/2026:
Bij annulatie minder dan 10 dagen vóór het event wordt een onkostenvergoeding van €30 aangerekend.
In deze vorming staat de vertaalslag van de wetgeving naar de dagelijkse praktijk centraal. Daarom nodigen we jullie uit om bij de inschrijving vragen, casussen of knelpunten uit de praktijk door te geven waarover jullie meer duidelijkheid willen krijgen of graag samen van gedachten willen wisselen.
Wij kijken alvast uit naar jouw inschrijving!
Vriendelijke groeten,
Namens bestuur BSWZ
Dit vormingsmoment kan ingericht worden dankzij de steun van:

in het kader van kwaliteitsverbetering sociaal werk in het ziekenhuis